Li gorî nûçeya Ajansa Navneteweyî ya Ehl-ul-Beyt ê (s.x) – ABNA – Bi berfirehbûna siyaseta "dorpêç li hember dorpêçê" û fişarên ku ji ber wê li ser çûnûhatina bendergehan û sektorên aborî yên têkildar çêbûne, pêşveçûnên meydanê bûne beşek ji hevkêşeyeke berfirehtir ku tê de aliyên leşkerî, aborî û stratejîk bi hev ve girêdayî ne; bi taybetî bi berdewamiya armankirina bendergeh û saziyên Siûdî û encamên wê li ser bazirganî û enerjiyê.
Di vê hevkêşeyê de, Tengava Bab ul-Mendeb ji ber pozîsyona xwe ya stratejîk û bandora xwe li ser rêyên keştiyê û zincîreyên dabînkirinê, girîngiyeke navendî heye.
Pêşveçûn li perava rojavayî û parêzgeha Taiz jî aliyên din li vê rûbirûbûnê zêde kirine.
Fehmî El-Yûsufî, nivîskar û analîstê siyasî, di hevpeyvînekê de bi torera El-Mesîre re got: dorpêça ku Sana'yê li ser bendergehên Erebistana Siûdî ferz kiriye, di çarçoveya bersiva dorpêça Yemenê de ye û ji bo şandina vê peyamê ji rejîmên ku welat dorpêç kirine û dixwazin wê perçe bikin; peyam ev e ku berdewamiya dorpêça bendergehên Yemenê, fişarê li ser bendergehên Siûdî tîne.
Wî zêde kir: êrîşên ku hêzên Yemenî li Erebistana Siûdî dikin, armanca wan felckirina çûnûhatina bendergehên Siûdî ye, wek dorpêça ku Sana'yê li ser bendergehên rejîma Siyonîst ferz kiriye.
El-Yûsufî rave kir: berdewamiya dorpêça bendergehên Siûdî asta felcbûna aborî bilind dike û bandora wê digihîje qada siyasî û leşkerî jî, û êrîş li ser kampên leşkerî yên hundirê Erebistana Siûdî jî fişarê li ser van bendergehan zêde dike.
Wî tekez kir: armanca vê operasyonê, neçar kirina Erebistana Siûdî ye ku dorpêçê «Embarego» ji bendergehên Yemenê rake, êrîş li ser avên di bin serweriya Yemenê de rawestîne û dawî li çavbirçîtiya Siûdî li ser axa Yemenê bîne.
Wî bal kişand ser hebûna planên neftê û talankirina neftê ji axa Yemenê bi rêya aliyên girêdayî Erebistana Siûdî li parêzgehên başûr û herêmên din.
Bab el-Mendeb; karta aborî û stratejîk a Sana'yê
El-Yûsufî Bab el-Mendeb wek yek ji kartên aborî û stratejîk ên Sana'yê ji bo zaxtê li ser reqîban danî û Erebistana Siûdî tawanbar kir ku dixwaze li ser vê tengavê serdestiyê bike û bi bikaranîna kirêgirtiyan û xerckirina drav, berjewendiyên emperyalîst û çavbirçîtiya du dijminên Siyonîst û Amerîkî li Deryaya Sor û avên Erebî dabîn bike.
Ew bawer dike ku Sana di ferzkirina dorpêçê li ser bendergehên Siûdî bi rêya êrîşên leşkerî de serkeftî bûye û ev êrîş bersiva sûcên Erebistana Siûdî li dijî bendergehên Yemenê û daxwaza dadmendiyê ji bo qurbaniyên ku li wan bendergehan dixebitîn in.
El-Yûsufî van êrîşan wek hilgirê peyama bersivdayînê ji bo pêşîlêgirtina armankirina dîsa ya bendergehên Yemenê danî û got Rîyad êdî nikare bendergehên xwe biparêze.
Wî zêde kir: berdewamiya berxwedana hêzên Yemenî û zêdekirina asta dorpêça bendergehên Siûdî, Rîyad bi fişarên zêdebar re rû bi rû dike û wê neçar dike ku vegerre Sana'yê û daxwazên Yemenî qebûl bike.
El-Yûsufî di asta meydanê de li perava rojavayî, azadkirina beşên berfireh ên parêzgeha Taiz wek destkeftyeke stratejîk danî û got ev serkeftin planek ku armanca wê girêdana bajarê Zibab bi Cîbûtîyê bû ji bo xizmetkirina berjewendiyên rejîma Siyonîst û serdestiya li ser tengavê, têk bir.
Wî serdestiya li ser tengavên avê bi stratejiya "Rojhilata Navîn a Nû", "Peymana Sedsalê" û "Îsraêla Mezin" ve girêda û got neçar kirina Erebistana Siûdî û aliyên navxweyî ji bo serdestiya li ser Bab el-Mendeb, di xizmeta dabînkirina vê planê de ye.
El-Yûsufî tekez kir: pêşveçûna Sana'yê di vê warî de, beşek girîng a wê planê têk dibe.
Li gorî wî, dabînkirina ewlehiya Bab ul-Mendeb pêdivî bi serdestiya li ser rêveberiyên din ên parêzgeha Taiz, berdewamiya qutkirina rêya Hecet el-Abd li ber hêzên kirêgirtî û serdestiya li ser bajarê Et-Turbê heye.
Wî pêşbînî kir ku serdestiya li ser van herêman dê bibe sedema hilweşîna gav bi gav a rêveberiyên din û Bab el-Mendeb ewle bike.
Armankirina balafirgeha Sana'yê, xeletiyeke stratejîk a kujer bû
Emîd Nidal Zehûyî, birêvebirê Navenda Lêkolînên Antrostratejîk, jî destkeftiyên hêzên çekdar ên Yemenê û Ensarullahê di astên taktîkî, herêmî û stratejîk de ji destpêka pêşveçûnan ve pesn da û got armankirina balafirgeha Sana'yê ji aliyê Erebistana Siûdî ve, "xeletiyeke stratejîk a kujer" bû.
Zehûyî vê yekê ji mercên heyî yên herêmê, pevçûn bi Komara Îslamî ya Îranê re, nebûna amadebûna tu welatekî ji bo piştgiriya Erebistana Siûdî û meyla Amerîkayê ji bo parastina rewşa pevçûnê bêyî şiyana ketina nav wê, zanî.
Wî serdestiya Yemenê li ser Bab ul-Mendeb wek faktorek danî ku kûrahiya êrîşkar dide hêzên çekdar ên Yemenê û got bandora Yemenê berî vê qonaxê jî bi rêya Hudeydeyê hebû, lê di qonaxa niha de kûrtir bûye.
Zehûyî got: Yemen îro di vî şerî de tiştek tune ku winda bike, lê Erebistana Siûdî her tişt winda dike.
Wî destnîşan kir ku Rîyad xwediyê şiyanên mezin e di asta bazirganî û stratejîk a navneteweyî de, bi taybetî di sektora neftê û bazirganiya neftê de.
Wî zêde kir: hewcedariya navneteweyî bi neft û sotemeniyên fosîl hîn jî bilind e û ji ber vê yekê rawestandin an kêmkirina hinardekirina neftê pirsgirêkeke stratejîk e û hêzên çekdar ên Yemenê di vî warî de bandoreke rast û girîng heye.
Zehûyî bendergehên Siûdî wek yek ji nîşaneyên serkeftina "dorpêç li hember dorpêçê" danî û got kêmbûna çûnûhatina hinardekirin û hawirdekirinê bi rêya bendergehên Cidde, Yenbu û bendergehên din, nîşana serkeftina operasyonên leşkerî yên Yemenê ye.
Zehûyî hişyarî da ku Erebistana Siûdî hîn jî li ser komek hevkêşeyan şert dike ji bo guhertina rastiya hundirê Yemenê ku di serî de hewldana perçekirina Yemenê û vegerandina wê bo rewşa beriya yekîtîyê.
Li gorî wî, ev kiryar li girîngiya Yemenê û pozîsyona wê ya erdnîgarî di jeopolîtîka gerdûnî de, bi taybetî di têkiliya bi zincîreyên dabînkirinê re, lê dide.
Wî zêde kir: hevkêşeya din, berdewamiya operasyonên taktîkî li hundirê axa Yemenê bi rêya hêzên girêdayî Erebistana Siûdî û yên din e.
Zehûyî bawer dike ku xurtkirina serkeftiyên leşkerî yên Yemenê bi tevgerên hêzên çekdar ên Yemenê û Ensarullahê ber bi Me'rîb, Benda Me'rîb û Şebwe û qutkirina zincîreyên dabînkirina hêzên girêdayî Erebistana Siûdî bi rêya El-Wedîa û El-Ebrê ve girêdayî ye.
Wî encam da: serdestiya li ser El-Ebrê, deriyên şiyana leşkerî ya Siûdî digire û ev yek dibe sedema ku danûstandin li hember Erebistana Siûdî "serkeftîtir, bihêztir û karbêhtir" bibin.
................
Dawiya Peyam/
Etîket:
- Erebistana Siûdî
- Sana
- Rejîma Siyonîst
- Deryaya Sor
- Balafirgeha Sana'yê
- Tengava Bab ul-Mendeb
- Yemen
- Ensarullah
Your Comment